Türkiye’de halk sağlığı gündemine oturan hantavirüsün geçmişi, vatandaşlar tarafından merak ediliyor. “Türkiye’deki ilk hantavirüs vakası ne zaman ve hangi ilde oldu?” sorusu, özellikle Batı Karadeniz bölgesindeki hareketlilikle beraber sıkça araştırılıyor. Türkiye’de klinik olarak doğrulanan ilk hantavirüs vakaları, 2009 yılının Şubat ayında Zonguldak ve Bartın illerinde tespit edilmiştir. İşte ilk vakaya dair tüm detaylar ve virüsün Türkiye kronolojisi…
Türkiye’deki İlk Hantavirüs Vakası Hangi İlde Görüldü?
Türkiye’de hantavirüsün ilk kez klinik ve serolojik olarak doğrulandığı bölge Batı Karadeniz olmuştur. 2009 yılında yaşanan salgında ilk vakalar Zonguldak ve Bartın illerinden bildirilmiştir. Bu dönemde özellikle Bartın’ın Hasankadı beldesi ve Zonguldak’ın kırsal kesimlerinde yaşayan vatandaşlarda yüksek ateş, böbrek yetmezliği ve halsizlik şikayetleri görülmüştür. Sağlık kayıtlarına göre, Türkiye’nin ilk hantavirüs kaynaklı ölümü de yine bu bölgede, Bartın’da 46 yaşındaki İlyas Bilgin’in hayatını kaybetmesiyle kayıtlara geçmiştir.
Türkiye’de İlk Hantavirüs Vakası Ne Zaman Teşhis Edildi?
Türkiye’deki hantavirüs varlığı resmi olarak Şubat 2009 tarihinde kesinleşmiştir. 25 Şubat 2009 tarihinde Zonguldak’tan gönderilen örneklerin laboratuvar ortamında pozitif çıkmasıyla birlikte Türkiye’deki ilk hantavirüs salgını tescillenmiştir. O dönemde toplam 16 şüpheli vakadan 12’si laboratuvar ortamında doğrulanmış, virüsün alt tipleri olarak “Puumala” ve “Dobrava” varyantları saptanmıştır. Bu tarih, Türkiye’nin enfeksiyon hastalıkları literatürüne hantavirüsün girdiği ilk resmi tarih olarak kabul edilir.
Hantavirüs Nedir ve İnsana Nasıl Bulaşır?
Hantavirüs, temel olarak fare ve sıçan gibi kemirgenlerin idrar, dışkı ve salyaları aracılığıyla yayılan zoonotik (hayvandan insana geçen) bir virüstür. İnsanlara bulaşma yolu genellikle kemirgen atıklarıyla kirlenmiş tozların solunması (havadaki partiküllerin inhalasyonu) şeklinde gerçekleşir. Türkiye’de görülen vakalar genellikle orman işçileri, çiftçiler ve kırsal bölgede depolama alanlarında çalışan kişilerde görülmüştür. Virüs insandan insana (Andes tipi hariç) doğrudan bulaşmadığı için Kovid-19 gibi küresel bir pandemi riski taşımasa da, bulaştığı kişide böbrek yetmezliği ve ağır solunum yolu sorunlarına yol açabilmektedir.
Hantavirüs Belirtileri Nelerdir?
Hantavirüs enfeksiyonu başlangıçta grip benzeri belirtilerle kendini gösterir. En yaygın belirtiler şunlardır:
- Aniden başlayan yüksek ateş ve titreme
- Şiddetli baş ağrısı ve kas ağrıları
- Karın ağrısı, bulantı ve kusma
- Böbrek fonksiyonlarında bozulma (idrar miktarında azalma)
- Gözlerde kızarıklık ve bulanık görme
Belirtiler genellikle virüsle temastan 2 ila 4 hafta sonra ortaya çıkar. Erken teşhis ve destekleyici tedavi, hantavirüs vakalarında hayati önem taşımaktadır.
